ตะขาบ

ตะขาบ (Centipede) จัดอยู่ในไฟลัมอาร์โธรพอด

ตะขาบ จัดอยู่ใน Class Chilopoda เป็นสัตว์ขาข้อที่พบได้ในเขตร้อนชื้น อาศัยอยู่บนบก ตะขาบมีขนาดความยาวของลำตัวตั้งแต่ 3 - 8 ซม. ขนาดใหญ่ที่สุดคือชนิด Scolopendra heros มีความยาว 8 - 10 " ลำตัวแบนราบ มีปล้อง 15 - 100 ปล้อง แต่ละปล้องมีขา 1 คู่ ส่วนหัวแยกจากลำตัวชัดเจน มีหนวด 1 คู่ โดยมีเขี้ยวพิษ 1 คู่ ซึ่งดัดแปลงมาจากปล้องแรกของลำตัว เขี้ยวพิษเชื่อมต่อกับต่อมพิษ เมื่อกัดเหยื่อจะปล่อยพิษออกมา ทำให้เหยื่อเจ็บปวด และเป็นอัมพาต ตะขาบวางไข่ในที่ชื้นหรือต้นพืชหญ้า ใช้เวลาในการเจริญเติบโตนาน ลอกคราบ 10 ครั้ง ตัวเต็มวัยมีอายุ 3 - 5 ปี ในเวลากลางวันจะซ่อนอยู่ในที่เย็นๆ ใต้ก้อนหิน ออกหาเหยื่อในเวลากลางคืน กินแมลงเป็นอาหาร เมื่อถูกตะขาบกัดจะพบรอยเขี้ยวสองรอย ลักษณะเป็นจุดเลือดออกตรงบริเวณ ที่ถูกกัด พิษของตะขาบทำให้มีการอักเสบ ปวดบวมแดงร้อน ชา เกิดอัมพาต ตรงบริเวณที่ถูกกัด ในบางรายอาจมีอาการแพ้ หรือกระวนกระวาย อาเจียน หัวใจเต้นไม่เป็นจังหวะ มึนงง ปวดศีรษะ อาจมีการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนตรงบริเวณที่ถูกกัด อาจเป็นแผลไหม้อยู่ 2-3 วัน

 

Scutigera cleopatra  The common house centipede ตะขาบบ้าน
Scolopendra cingulata     Megarian banded centipede ตะขาบใหญ่แถบดำ
Scolopendra heros         The red-headed centipede ตะขาบ ใหญ่หัวแดงฮีโร่
ลักษณะเด่นมีหัวแดง ปลายหางสีดำ พบในอเมริกาเหนือด้วย เป็นตะขาบตัวดังเหมือนชื่อ


Scolopendra polymorpha  The common desert centipede,          
               Sonoran desert centipede ตะขาบใหญ่ ทะเลทราย
Scolopendra subspinipes subspinipes  Giant red centipede ตะขาบแดงยักษ์

Filed under Class Chilopoda ตะขาบ (centipedes) | Comments Off

      
       ตะขาบแดงยักษ์ เป็นสัตว์ที่มีลำตัวและขาเป็นข้อปล้อง (athropods) ปกติตะขาบมีจำนวนปล้องขาระหว่าง 15-191 คู่ ขาคู่สุดท้ายค่อนข้างยาว ส่วนขาคู่หน้าดัดแปลงไปเป็นเขี้ยวพิษที่มีลักษณะคมโค้งเหมือนเคียวอยู่ด้าน ล่างของส่วนหัว ตะขาบแดงยักษ์พบในประเทศจีน ญี่ปุ่น เกาหลี ออสเตรีเลีย และในป่าภาคเหนือของไทย เป็นต้น  ที่พบในประเทศไทยมีความยาวเฉลี่ย 150-200 มิลลิเมตร ตะขาบเป็นสัตว์ที่มีอันตรายกินแมลงและสัตว์เล็กๆ เป็นอาหาร บางครั้งก็กัดคนด้วย ในขณะเดียวกันตะขาบก็มีศัตรูที่คอยจ้องจับตะขาบไปกินด้วยเช่นเดียวกัน ตะขาบเป็นสัตว์ที่หากินในเวลากลางคืน ชอบหลบซ่อนตัวตามซอกก้อนหิน ขอนไม้ ในเวลากลางวัน บางครั้งออกมาคลานอยู่ใต้เสาไฟฟ้าเพื่อจับแมลงกินเป็นอาหาร ตะขาบมีความสามารถในการงอกขาชดเชยขาที่หักหรือขาดไปในการลอกคราบครั้งต่อไป ข้อควรระวังสำหรับเด็ก ต้องอยู่ให้ห่างตะขาบ ควรใส่รองเท้าให้มิดชิดเมื่อเดินในที่รกๆ ตะขาบเมื่อถูกรบกวนอาจกระโดดฉกได้คล้ายงู  ตะขาบแตกต้างจากกิ้งกือดูง่ายๆ ที่ปล้องแต่ละปล้องมีขาคู่เดียว ส่วนกิ้งกือปล้องแต่ละปล้องมีขา 2 คู่ ยกเว้นปล้องหัวและท้าย